فرمت: ورد و قابل ویرایش
تعداد صفحه: 101 صفحه
رسته: روان شناسی، جامعه شناسی و سایر رشته های مرتبط
پایان نامه بررسی مقایسه شادکامی و سبک های مقابله ای در دانشجویان دانشگاه پیام نور به فرمت کاملا علمی دانشگاهی یک پایان نامه جامع میباشد، دارای چکیده، واژگان کلیدی، تقدیر و تشکر، تقدیم، فهرست مطالب و فهرست جداول، منابع پاورقی حرفه ای و نامگذاری شده، پرسشنامه جامع شادکامی و پرسشنامه جامع سبک ای مقابله ای میباشد.
چکیده:
شادماني و نشاط به عنوان يكي از مهم‌ترين نيازهاي رواني، نه تنها تأثيرات عمده‌اي بر شكل‌گيري شخصيت و زندگي انسان دارد، بلكه اهميّت زيادي در سلامت رواني و مقابله با مشكلات دنياي امروز دارد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی و مقایسه شادکامی و سبک های مقابلهای در بین دانشجویان رشته علوم تربیتی و روانشناسی و سایر رشتهها در دانشگاه پیام نور رابر میباشد. روش پژوهش توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه پیام نور رابر تشکیل داده است و نمونه برابر با 150 نفر می باشد. در این پژوهش برای جمعآوری دادهها از دو پرسشنامه شادکامی آکسفورد و سبکهای مقابلهای اندلر و پارکر (1990) استفاده گردیده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات پژوهش حاضر از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. در سطح توصیفی شاخصهایی چون میانگین و انحراف استاندارد و در سطح استنباطی نیز از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه برای مقایسه میانگین برای گروهها استفاده شد. نتايج حاصل از تحليل داده‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد وضعيت نشاط و شادي دانشجويان سه رشته تحصیلی علوم تربیتی، روانشناسی و سایر رشتهها در حد مطلوب قرار دارد. بین دانشجویان علوم تربیتی و روانشناسی با تفاوت میانگین 32/1 در سطح معناداری 066/0 تفاوت معناداری مشاهده نشد. اما تفاوت میانگین دانشجویان علوم تربیتی با سایر رشتهها 98/3 در سطح 0001/0 و دانشجویان روانشناسی با سایر رشتهها با تفاوت میانگین 30/5 در سطح معناداری 0001/0 را نشان میدهند که فرض تفاوت شادکامی این دو گروه را تأیید میکند. همچنین نتایج در این پژوهش حاکی از بالاترین استفاده از سبکهای مقابلهای در دانشجویان سایر رشتههاست. اما به لحاظ آماری نمیتوان بیان داشت که دانشجویان گروههای مختلف تحصیلی، در استفاده از سبکهای مقابلهای تفاوت معناداری ندارند.
واژگان کلیدی: شادکامی، سبکهای مقابلهای، دانشجویان
تقدیر و تشکر:
سپاس و ستایش مر خدای را جلّ و جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن، تابان است و انوار حکمت او در دل شب تار، درخشان. آفریدگاری که خویشتن را به ما شناساند و درهای علم را بر ما گشود و عمری و فرصتی عطا فرمود تا بدان، بنده ضعیف خویش را در طریق علم و معرفت بیازماید. بر خود واجب میدانم از استاد محترم تشکر و قدردانی نمایم. و از تمامی کسانی که به نوعی زحمتشان دادم نیز تشکر و قدردانی دارم.
تقدیم به
پدر و مادر بزرگوارم که سایبان بیمنت زندگیم هستند.
و تقدیم به
تمامی آنانی که دوستشان دارم.
فهرست مطالب
| عنوان | صفحه |
| فصل اول کلیات پژوهش |
1-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………2
1-2-بیان مسأله……………………………………………………………………………………………………………….3
1-3-اهمیت و ضروت پژوهش…………………………………………………………………………………………6
1-4-اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………………8
1-5-فرضیههای پژوهش………………………………………………………………………………………………….9
1-6- تعاريف مفاهيم و عملیاتی واژگان…………………………………………………………………………..9
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه پژوهش
2-1-شادکامی تعاریف و مفاهیم…………………………………………………………………………………..12
2-2-شادکامی و مثبت اندیشی………………………………………………………………………………..17
2-3-شخصیت برون گرا و شادکامی…………………………………………………………………………18
2-4-شادکامی و موفقیت………………………………………………………………………………………………20
2-5-نظریههای شادکامی………………………………………………………………………………………………21
2-6-عوامل مؤثر بر شادکامی……………………………………………………………………………………23
2-7-موانع شادکامی…………………………………………………………………………………………………31
2-8-پیشینه شادکامی………………………………………………………………………………………………33
2-9-جاده شادکامی………………………………………………………………………………………………………35
2-10-سبکهای مقابلهای…………………………………………………………………………………………….38
2-11-مروری بر پژوهشهای انجام شده………………………………………………………………………48
فصل سوم
روش پژوهش
3-1-مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………52
3-2-روش پژوهش………………………………………………………………………………………………………..52
3-3-جامعه آماری و نمونه مورد پژوهش……………………………………………………………………..52
3-4-ابزار پژوهش………………………………………………………………………………………………………….53
3-4-روش تجزیه وتحلیل دادهها………………………………………………………………………………….55
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل دادهها
4-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………….57
4-2-بررسی فرضیههای پژوهش…………………………………………………………………………………..57
فصل پنجم
بحث و نتیجهگیری
5-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………..62
5-2-بحث و نتیجهگیری……………………………………………………………………………………………….62
5-3-پیشنهادات پژوهش……………………………………………………………………………………………….65
5-4- محدودیتهای پژوهش………………………………………………………………………………………..62
منابع
پیوست
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول (1): آزمون تحلیل واریانس یکراهه برای بررسی شادکامی بر حسب رشته تحصیلی………………………………………………………………………………………………………………………….57
جدول (1-1): آزمون تعقیبی توکی برای بررسی شادکامی بر حسب رشته تحصیلی………………………………………………………………………………………………………………………….58
جدول(1-2-): ترتیب میانگین شادکامی بر حسب رشته تحصیلی………………………………………………………………………………………………………………………….59
جدول (2): ميانگين و انحراف معيار سبکهای مقابلهای بر حسب رشته تحصیلی………………………………………………………………………………………………………………………….59
پیام نور رابر
1-1-مقدمه
دیوید مایرز[1](1995)، نویسنده کتاب به دنبال شادکامی؛ چه کسی شاد است و چرا «شادکامی[2] را چنین تعریف می کند حس خوشی؛ احساس اینکه زندگی درکل، به خوبی و خوشی ادامه مییابد. او می نویسد که این احساس از طریق رسیدن به چیزهای خیلی زیاد و برجسته به دست نمیآید؛ بلکه، لذتهای کوچک، بیشتر می توانند ما را شادمان سازند مطالعات و پژوهشهای روانشناسان در سال های اخیر، نشان میدهد که اگر مردم، عوامل شادکامی نسبتاً پایدار (مانند همسر یا دوستانی مهربان و حمایت کننده، شغلی سالم و سازنده، برنامه تفریحی لذت بخش و منظم) را با شادیهای کوچک و گذرا ( نظیر گرفتن نمره خوب یا تشویق کاری، رفتن به گردش یا مسافرتی کوتاه مدت) بیامیزند، به بالاترین درجه شادکامی نائل میشوند. مدتهاست که ثابت شده خوشبختی به پول و امکانات زیاد، موقعیت اجتماعی بالا، زن یا مرد بودن، از نژاد خاص بودن، برخورداری از چهره زیبا و … بستگی ندارد؛ چرا که اگر نگوییم بسیاری از دارندگان عوامل یاد شده، دارای گرفتاریها و رنجهای فراوانتری از مردم عادی هستند، میتوان گفت که از نظر شادی پایدار و درونی، امتیازی بر دیگران ندارند. شکی نیست که همگی ما به طور فطری، در جستجوی حالات مطلوب و خوشایند هستیم. صفاتی چون شادی و غم، شجاعت و ترس، اعتماد به نفس و خودکم بینی و… ریشه در احساسات انسانها دارند. احساسات نیز در جای خود، شخصیت افراد را شکل میدهند؛ چرا که این احساسات، محرّکی برای تعامل ما با محیط پیرامونمان هستند که اگر از تعادل مناسبی برخوردار باشند، سبب تصمیمگیری های درست و منطقی در مشکلات زندگی میشوند و موفّقیت را در انجام شدن کارها به دنبال خواهند داشت.
مفهوم مقابله[3] از دهههای گذشته به طور رسمی در حوزه روانشناسی مطرح شده است. و طی سال های اخیر مطالعات زیادی در خصوص فرایند مقابله و انواع سبک های مقابلهای انجام شده است. پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که نوع راهبرد مقابلهای مورد استفاده فرد نه تنها سلامت روانی، بلکه بهزیستی جسمانی وی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد (پکنهام، 2001؛ ایرلند و همکاران، 2005؛ زیدنر و اندلر، 1997). سبکهای مقابله به رفتارهایی میگویند که شخص در پاسخ به عامل استرسزا از خود بروز میدهد و ممکن است ذهنی باشد یا عینی. مثلاً پیرلین و اسکولر (1978) بیان کردهاند که مقابله عبارت از هر گونه پاسخی است که در برابر ناملایمات زندگی داده میشود و از ناراحتی عاطفی جلوگیری میکند یا فرد را از آن مصون می دارد، یا بر آن چیره میگرداند (محمدی، 1386). بنابراین با توجه به مطالب فوق، پژوهش حاضر به مقایسه شادمانی و سبکهای مقابلهای بین دانشجویان رشته روانشناسی و علوم تربیتی و سایر رشتهها میپردازد.
1-2-بیان مسأله
شادکامی، شامل ارزشیابیهای شناختی و عاطفی است که افراد از خود و زندگیشان به عمل می آورند، از جمله عوامل مؤثر بر شادکامی، سبکهای مقابلهای کارآمد است. شادکامی که هدف مشترک انسانهاست و همه در تلاش برای رسیدن به آن میباشد (باس[4]، 2000)، ارزشیابی افراد از خود و زندگیشان است. این ارزشیابیها ممکن است جنبه شناختی داشته باشد مانند قضاوتهای که در مورد خشنودی از زندگی صورت میگیرد و یا جنبه عاطفی که شامل خلق و هیجاناتی است که در واکنش به رویدادهای زندگی ظاهر می شود. بنابراین شادکامی از چند جزء تشکیل یافته که عبارت است از خشنودی از زندگی، خلق و هیجانات مثبت و خوشایند و نبود خلق و هیجانات منفی (داینر[5] و همکاران؛1997).
مالرب با طرح این پرسش که آیا راهی وجود دارد که بفهمیم چگونه بهترین، بیشترین و پایدارترین شادکامی به دست میآید؟ شادکامی معنوی را یگانه شادکامی میداند که درهمه شرایط پابرجا و زوال ناپذیر است. از نظر وی این احساس شادکامی با سختیها و فشارهای روانی زندگی، همزیستی مطلوبی دارد (مالرب[6]، 1990، ترجمه توکلی، 1379).
سبک مقابله با آن در دوره نوجوانی که به دوره عبور از کودکی به بزرگسالی و مقابله با چالشهای آن تعریف شده و ارتباط آن با سلامت روانی از اهمیت خاصی برخوردار است (لاهمان و جارویس[7]، 2000). روان شناسی سلامت اهمیت زیادی برای نقش سبکهای مقابلهای در چگونگی سلامت جسمانی و روانی قائل شده و به اعتقاد شوارزور[8] و چان به نقل از سامرفیلد و مککرا[9](2000)، سبکهای مقابله گستردهترین موضوع مطالعاتی در روانشناسی معاصر و یکی از مهمترین عوامل روانی- اجتماعی است که رابط بین فشار روانی و بیماری میباشد.
مقابله به معنی به کاربردن راهبرهای رفتاری-شناختی برای کاهش استرس و توسعه مهارتهای دفاعی است (رپتی[10] ، 1999). نظریههای مقابله در رابطه با شادکامی نشان میدهد که افراد شادکام، افکار و رفتارهایی دارند که سازگار و کمک کننده میباشد، با دیدگاهی روشن به امور مینگرند، دعا و نیایش دارند، به طور مستقیم برای حل مسائل از خود تلاش نشان میدهند و به موقع از دیگران کمک میطلبند. از طرف دیگر افراد غیر شادکام، بدبینانه فکر و عمل میکنند، در خیالات فرو میروند، خود و دیگران را سرزنش می کنند و از کارکردن برای حل مشکلات اجتناب میورزند (مککرا و کوستا[11]، 1986 به نقل از داینر و همکاران، 1997). پارگامنت[12] (1997)معتقد است که در واقع فشار و رویدادهای ناگوار، معنی زندگی اهمیّت بیشتری پیدا میکند و از این رو مقابله را به عنوان جست وجوی معنی زندگی در مواقع فشار تعریف کرده است. از نظر او دین در فرایند مقابله شامل ارزیابی، فعالیتهای مقابله، انگیزش، سبک زندگی، ادراک، تعریف مجدد از مشکل و تفسیر پیامدها و نتایج حاصل از عوامل فشارزا تأثیرگذارده و موجب میشود که افراد از نظر هیجانی خود را حفظ کنند و از طریق معناجویی و امیدواری برای برخورد مناسب با موقعیت تلاش نمایند. برای برخی از افراد و در بعضی شرایط سبکهای منفی مقابله ممکن است آثار زیانآوری داشته باشد. برای مثال استفاده از پاسخهای غیرقابل انعطاف و بیهوده و این نگرش که فشار را تنبیهی بدانند که مستحق آن میباشند (پارگامنت، 1997 به نقل از گانزیوورت[13]، 1998).
ویلسون به نقل از داینر و لوکاس[14](2000) با مرور شواهد تجربی در مورد همبسته های شادکامی دریافت که فرد شادکام فردی است سالم، فرهیخته، برونگرا، مذهبی، خوشبین و باهوش. هدف از انجام این تحقیق، مقایسه شادکامی و سبکهای مقابله ای بین دانشجویان رشته روانشناسی و علومتربیتی و سایر رشتهها میباشد. شواهد تجربی فراوانی وجود دارد که حاکی از رابطه مثبت معنادار بین سبکهای مقابلهای کارآمد و شادکامی میباشد (مالتبی[15] و همکاران، 1999).
تحقیقات دیگر حاکی از رابطه مثبت بین سبکهای مقابلهای کارآمد با شادکامی است. برای مثال میتوان به لاهمان و جارویس (2000)؛ پارگامنت (1997)، به نقل از گانزیوورت (1998)؛ اسپنسر و نورم[16] (1996)به نقل از داینر و همکاران(1997).
1-3-اهمیت و ضرورت پژوهش
«شادكامي» از مهم‌ترين نيازهاي رواني بشر است كه تأثير عمده‌اي بر شكل‌گيري شخصيت و سلامت روان دارد و همة انسانها شادكامي را خود و براي افراد مورد علاقه‌شان مي‌خواهند. از عهد باستان تاكنون به احساسات مثبت انسان از جمله شادكامي توجه شده است. افلاطون در كتاب جمهوري به سه عنصر در وجود انسان اشاره مي‌كند كه عبارتند از: قوة عقل يا استدلال، احساسات و اميال. وي شادكامي را حالتي از انسان مي‌داند كه بين اين سه عنصر، تعادل و هماهنگي وجود داشته باشد. ارسطو معتقد است دست‌كم سه نوع شادماني وجود دارد؛ در پايين‌ترين سطح، شادي را همان لذّت مي‌داند؛ در سطح بالاتر شادي همان موفقيت و كاميابي است و نوع سوم شادي از نظر ارسطو، شادي ناشي از معنويت است. وي معتقد است شادكامي حقيقي از ارضاي اميال حاصل نمي‌شود، بلكه از انجام چيزي كه از لحاظ اخلاقي ارزش انجام دادن دارد، يعني از تجلّي فضيلت حاصل مي‌شود. به اعتقاد جرمي بنتام شادكامي غير قابل تشخيص از لذّت‌هاي جسماني بوده، عبارت است از فعاليت‌هايي كه افزايش آنها موجب لذّت و كاهش درد و ناراحتي‌ها مي‌شود. فارابي معتقد است سعادت دنيوي و اخروي انسان با تحقق چهار نوع فضيلت به دست مي‌آيد كه عبارتند از: فضيلت‌هاي نظري، فضيلت‌هاي فكري، فضيلت‌هاي اخلاقي و صناعات عملي. وي راه رسيدن به سعادت را داشتن ملكات اخلاقي دانسته، و خلق نيكو را اعتدال يا حد وسط افراط و تفريط مي‌داند.
برخي از پژوهشگران، شادكامي را حالت رواني مثبتي مي‌دانند كه با سطح بالاي رضامندي كلي از زندگي، عاطفه مثبت و سطح پايين عاطفه منفي مشخص مي‌شود. سليگمن، رشيد و پارك، مفهوم شادكامي را در سه مؤلفه جاي داده است: الف) هيجان‌هاي مثبت (زندگي بانشاط)؛ ب) تعهد (زندگي درگيرانه يا زندگي خوب؛ ج) معناداري (زندگي با معنا). سليگمن معتقد است بر اساس پژوهش‌هاي چند سال اخير، ثابت شده است شادكامي عامل پديدآورندة منافعي به مراتب بيشتر از صِرف احساس خوبي داشتن است؛ افراد شادكام، سالم‌تر و بسيار موفق‌ترند و درگيري و تعهد اجتماعي بيشتري دارند (سایت ملی رشد مدارس). در تحقیقی که در دانشگاه تگزاس انجام گرفت، نشان داده شد که خُلق ……………..