فرمت: ورد و قابل ویرایش
تعداد صفحه: 111
رسته: حسابداری و رشته های مرتبط
دارای منابع حرفه ای پاورقی نامگذاری شده، تشکر و تقدیم
فهرست
فصل اول- کلیات
بیان مساله 7
اهداف پروژه 9
پیشینه تحقیق 11
فصل دوم- ادبیات تحقیق
مقدمه 19
تاریخچه 20
جایگاه حسابداری محیط زیست 25
سودمندی محیط حسابداری محیط زیست 27
اهداف و مزایای حسابداری محیط زیست 28
کاربرد حسابداری محیط زیست 33
استاندارد بین المللی مدیریت زیست محیطی 38
مقررات حفاظت از محیط زیست 39
انواع حسابداری محیط زیست 41
- حسابداری درآمد ملی 42 42
- حسابداری مالی 44
- حسابداری مدیریت 45
مراحل تحول حسابداری زیست محیطی از نظر ماتریس 45
مدیریت زیست محیطی 46
خط مشی حسابداری زیست محیطی 48
پیاده سازی حسابداری محیط زیست در شرکتها 50 50
هزینه های حسابداری محیط زیست 64
طراحی محصولات تولیدی بر مبنای حسابداری محیط زیست 72
حسابرسی مسائل حسابداری محیط زیست 73 73
ویژگی های حسابرسی زیست محیطی 74
انواع حسابرسی زیست محیطی 75
مزایای حسابرسی زیست محیطی 75
مراحل انجام حسابرسی زیست محیطی 77
گزارشگری حسابداری زیست محیطی 85
نمودار گزارشگری حسابداری زیست محیطی 87
عوامل بازدارنده توسعه محیط زیست 88
فصل سوم- نتیجه گیری و پیشنهادات
نتیجه گیری 91
پیشنهادات کاربردی 96
منابع و ماخذ 98
فصل اول
کلیات پروژه
بیان مساله
در عصر حاضر،با توجه به وجود برخی از محدودیتهای زیست محیطی بهویژه در تجارت جهانی و تنگ شدن عرصه رقابت،همگان بر این موضوع توافق دارند که مدیران واحدهای تجاری تحت فشار فزایندهای هستند که نه تنها باید هزینههای عملیاتی را کاهش دهند،بلکه باید تاثیرات زیست محیطی حاصل از فعالیتهای عملیاتی خود را نیز به حداقل برسانند.این اعمال فشار از طرف گروههایی نظیر سهامداران،دولت،رسانههای گروهی، مصرفکنندگان،سرمایهگذاران و دیگر سازمانها اعمال میشود.
شرکتها برای کاهش تاثیرات زیست محیطی، فعالیتهای عملیاتی خود چارهای به جز این ندارند که اطلاعات مربوط به هزینههای زیست محیطی را نیز در حسابها و تصمیمات خود وارد کنند.
مطالعات اخیر نشان میدهد که با وجود اندازه و اهمیت خیلی زیاد هزینههای زیست محیطی،این هزینهها توسط مدیران نادیده گرفته شدهاند،زیرا اطلاعات ارائهشده توسط سیستم حسابداری سنتی در این زمینه،عموما ناقص، غیرقابل فهم و نامربوط بوده است.
حسابداری زیست محیطی،سازمان را به ابزاری مجهز میکند که در سیستم حسابداری سنتی تجدیدنظر کرده و آن را به گونهای اصلاح نماید که بتواند اطلاعات مربوط به هزینههای زیست محیطی را پردازش و به گونهای مناسب گزارش و در اختیار مدیران قرار دهد.
سیستم حسابداری زیست محیطی،مبتنی بر اندیشه تحول حسابداری کلاسیک و تکمیل آن است.در این راستا، باید هزینههای ناشی از آلودگی و رفع آن به عنوان تابعی از تولید یا خدمات محاسبه شود.حسابداری زیست محیطی میتواند حلقه ارتباطی بین مدیران زیست محیطی و حسابداران ایجاد و هر دو گروه را تشویق کند که با کار در کنار یکدیگر به سویی حرکت کنند که در آینده،هم عملکرد مالی و هم عملکرد زیست محیطی شرکت بهتر شود.
حسابداری زیست محیطی حوزه وسیعی از علم حسابداری است.این رویکرد گزارشاتی برای کاربرد داخلیکهحسابداریمدیریتزیستمحیطینامداردارائهمیکندتابهتصمیمگیریمدیریتدرموردقیمتگذاری،کنترلهزینه های ثابت و بودجه بندی سرمایه ای کمک کند وکاربرد خارجی آن که افشای اطلاعات زیست محیطی مورد علاقه عموم و مجامع مالی است.
همگام با رشد اقتصادی فشار بر سیستم های طبیعی و منابع کره زمین شدت میگیرد. مدیران واحد تجاری تحت فشار هستند تا نه تنها باید هزینه های عملیاتی را کاهش دهند بلکه باید تاثیرات زیست محیطی حاصل از فعالیت های عملیاتی را کاهش دهند.سیستم حسابداری سنتی اطلاعات مربوطی را درارتباط با هزینه های محیط زیست در اختیار مدیران قرار نمیدهد.
دو مقوله توسعه پایدار و حفاظت و بهسازی محیط زیست موضوعاتی هستند که در سراسر جهان بر چگونگی رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی تاثیر میگذارند.
اهداف و ضرورت پروژه
هدف از حسابداری زیست محیطی، تهیه اطلاعاتی جهت کمک به مدیران در امر ارزیابی عملکرد، کنترل، تصمیم گیری و گزارشگری برای یک سازمان یا منطقه می باشد. حسابداری
زیست محیطی بر اساس مفاهیم، معیارها و ارزش های زیست محیطی و اقتصادی بنا شده است.
برای دستیابی به این هدف نیاز به تغییری در فرهنگ احساس می شود، که بخشی از این
تغییر از طریق حسابداری وگزارشگری زیست محیطی حاصل می شود.حسابداری زیست محیطی،اطلاعاتی را فراهم میکند که در امر ارزیابی، عملکرد، کنترل، تصمیم گیری وگزارشگری به مدیران کمک می کند. حسابداری زیست محیطی براساس مفاهیم اقتصادی و زیست محیطی بنا شده و از آنجایی که از ارزش هایی استفاده می کند که از بازار ناشی نمیشوند، استفاده از آن ، مستلزم ایجاد تغییر در فرهنگ است .حسابداری زیست محیطی، بخشی از این تغییرات را در سازمان و وسیع تر از آن در جامع ارائه می کند. و با ارائه شناخت اساسی بیشتر و مشارکت در فعالیتهای کاری روزانه ، به تعیین هدف توسعه مستمر به عنوان رویکردی خاص کمک می کند.دو مقوله توسعه پایدار و حفاظت و بهسازی در محیط زیست موضوعاتی اصلی هستند که در سراسر جهان بر چگونگی رشد اقتصادی ورفاه اجتماعی به منظور فقرزدائی تاثیرمی گذارند
همگام با رشد اقتصادی فشار بر سیستم های طبیعی و منابع کره زمین شدت می گیرد.
واقعیت تاسف بار اینست که اقتصاد به رشد خود ادامه می دهد ! اما محیط زیست که اقتصاد به آن وابسته است رشد نمی کند. اگرچه نمایه های اقتصادی از قبیل سرمایه گزاری، تولید وتجارت همه وهمه مثبت نشان می دهند، اما نمایه های اقتصادی اساسی شرایط زیست محیطی هر روز منفی تر می شوند.مثلا جنگلها کوچکتر می شوند، خاکها فرسوده تر می شوند،دمای هوا افزایش می یابد.
همانگونه که رشد مداوم سرطان نهایتاً با از بین بردن میزبانش به انهدام سیستم حمایتی حیات خویش میانجامد،اقتصادجهانینیزبارشدمداومش،میزبانش،محیطزیست را به آهستگی نابود می کند. درجهان امروز برنامه ریزی اقتصادی درراستای اهداف توسعه، امریست لازم واجتناب ناپذیر.
امروزه کشورهای پیشرفته محصول برنامه ریزیهای دقیق وصحیح ، وکشورهای جهان سوم محصول بی برنامگیشان را درو مي كنند.خوشبختانه درتمام جهان ضرورت حفاظت ازمحیط زیست به صورت اصلی مسلم وانکار ناپذیر پذیرفته شده است درحال حاضر دومقوله توسعه پایدار وحفاظت وبهسازی محیط زیست موضوعاتی اصلی هستند که درسراسر جهان برچگونگی رشد اقتصادی ورفاه اجتماعی به منظور فقرزدائی تاثیر میگذارند. توسعه ای پایدار است که بتواند با حفظ محیط زیست، رشد اقتصادی کشور را به گونه ای تضمین کند که ضمن افزایش رفاه نسل حاضر منابع لازم رابرای تامین رفاه نسلهای آینده باقی بگذارد.
پیشینه تحقیق
تحقیقات پیشین در زمینهی حسابداری محیط زیست را میتوان در دو دسته زیر طبقهبندی کرد :
الف) دستهی اول شامل تحقیقاتی هستندکه به شرح زیر بر روی تعاریف، منافع و مشکلات این نوع حسابرسی تمرکز کردهاند:
دی مور و دی بلدی[1] (2005) حسابداری محیط زیست را فرآیندی تعریف میکنند که سیستمها، فعالیتها و عملکرد بنگاههای اقتصادی و سازمانها را دربارهی موضوعات زیست محیطی بررسی میکند.
پیکارد[2] (1998) معتقد است حسابداری محیط زیست فرآیندی داوطلبانه یا اجباری از سوی سازمانهای قانونی است که اطلاعات مفیدی در رابطه با تاثیر فعالیتهای واحد تجاری و اقتصادی بر روی محیط زیست فراهم میکند.
مالت بای[3] (1995) حسابداری محیط زیست را ابزار مدیریتی برای ارزیابی سیستماتیک، مستند، ادواری و بیطرفانه از چگونگی مدیریت فعالیت های زیست محیطی سازمان تعریف کرده است. این فعالیتها از طریق ساده سازی کنترل مدیریت محیط زیست و ارزیابی رعایت رویههای زیست محیطی سازمان انجام میشود.
به اعتقاد استنفورد[4] (2004) حسابرسی محیط زیست یک بررسی داوطلبانه از عملیات و فعالیت های سازمان برای ارزیابی چگونگی رعایت حداقل قوانین و مقررات زیست محیطی و کارآیی و اثربخشی سیستم مدیریت محیط زیست و بررسی صدمات وارد شده به محیط زیست بر اثر عملیات سازمان است.
گیلبرت و گولد[5] (1998) نیز حسابرسی محیط زیست را فرآیند سیستماتیکی می دانند که به شیوهای بی طرفانه قابلیت و توانایی ادعاهای مطرح شده در ارتباط با رعایت جنبه های زیست محیطی فعالیتهای سازمان و معیارهای مورد استفاده برای اندازهگیری تاثیر این فعالیتها را بررسی کرده و نتیجه را برای عموم مردم گزارش میکند.
فلمیش[6] (2004) این حسابرسی را ابزاری برای حفاظت از سیستم مدیریت محیط زیست تعریف میکند. او اعتقاد دارد برای رسیدن به این هدف باید تاثیرات ورودیها و خروجیهای ناشی از آنها بر روی محیط، مدیریت انرژی، مدیریت و روشهای تولید مد نظر قرار گیرند.
کاهیل[7] (2002) نیز حسابرسی محیط زیست را فرآیند گردآوری، تجزیه و تحلیل، تفسیر و مستندسازی کافی اطلاعات، برای تحقق اهداف حسابرسی تعریف کرده است.
لمبرگ[8] (1996) پس از بررسی های فراوان به این نتیجه رسید که حسابرسی محیط زیست بسیار گسترده بوده و یکی از مهمترین ویژگیهای آن این است که دارای نظم و قاعدهی مشخصی نیست و همین ویژگی آن را از دیگر حسابرسیهای موجود متمایز میکند.
آنهی[9] (1997) حسابرسی محیط زیست را جزئی از علم حسابرسی می داند که دارای جنبههای مثبت و منفی است. او اعتقاد دارد هزینه بالای این نوع حسابرسی جزء جنبههای منفی آن است که باید کاربران مربوط آن را بپردازند.
در مقابل، سالومون[10] (2000) معتقد است هزینهی انجام حسابرسی بر عهده خود شرکت است. او حسابرسی را برای اطمینان از رعایت قوانین و مقررات زیست محیطی و کاهش ادعاهای احتمالی آینده علیه شرکت ضروری میداند.
به اعتقاد استنویک[11] (2000) کاهش ریسک و بهبود ذهنیت مردم نسبت به شرکت و فعالیتهایش دو منفعت مهم حسابرسی محیط زیست است.
نی کویست[12] (2000) در تحقیقی به این نتیجه رسید که شرکت ها در صورتی که ارتباط خود را با محیط درک کنند، قادر خواهند بود از منافع رقابتی این نوع حسابرسی استفاده کنند.
دیمور و دیبلدی (2002) تهیه اطلاعات برای تصمیمگیری مدیریت، تضمین بازپرداخت بدهیها، مدیریت بهتر فعالیتها و ایجاد یک ابزار اضافی برای ارزیابی عملکرد را به عنوان منافع حسابرسی محیط زیست ذکر کردهاند.
ب) دستهی دوم تحقیقاتی هستند که به شرح زیر به بررسی انواع حسابرسی محیط زیست، مراحل و عوامل تاثیرگذار بر روی آن پرداختهاند.
هامفری و دیگران[13] (2000) حسابرسی محیط زیست را به دو گروه کلی بررسی وضعیت رعایت قوانین و مقررات زیست محیطی و بررسی سیستم مدیریت محیط زیست طبقهبندی کردند.
به نظر بویرال و سالا[14] (1998) حسابرسی محیط زیست نوعی حسابرسی رعایت است که سایر انواع حسابرسی نیز به نوعی با آن در ارتباط هستند و حسابرسی سیستم مدیریت محیط زیست نیز زیر مجموعهی همین نوع حسابرسی است .
تاکر و کاسپر[15] (1998) معتقدند حسابرسی محیط زیست و حسابرسی سیستم مدیریت محیط زیست یکی هستند و هدف آنها بررسی چگونگی رعایت قوانین زیست محیطی توسط مدیریت است.
الیوت و پتون[16] (1998) تاثیر قوانین بر روی حسابرسی محیط زیست را بررسی کردند . در این تحقیق آنان شرکتها را به دو گروه تهدیدکننده و عدم تهدید کنندهی محیط زیست طبقهبندی کردند. نتایج تحقیق نشان داد که گروه دوم اهمیت بیشتری برای حسابرسی محیط زیست قائل بودند.
گبل و سینکلیر[17] (1994) تاثیر اعطای پاداش به مدیران را برای اهمیت قائل شدن آنها برای حسابرسی محیط زیست بررسی کردند به این نتیجه رسیدند که بین این دو رابطهی مستقیم وجود دارد.
میشرا و همکاران[18] (1997) تاثیر جریمه را بر افشای اطلاعات و اهمیت حسابرسی محیط زیست، بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که اجباری کردن گزارش حسابرسی احتمالاً تاثیر منفی بر روی اهمیت قائل شدن شرکتها برای حسابرسی محیط زیست نخواهد داشت.
لارینگ و سایرین[19] (2002 ) نیز در تحقیق مشابهی نشان دادند که شرایط جغرافیایی بر روی حسابرسی محیط زیست تاثیر دارد.
آرنس و همکاران[20] (2003) حسابرسی محیط زیست را مانند حسابرسی مالی، به چهار مرحلهی پذیرش کارفرما، برنامهریزی حسابرسی، آزمون محتوی و گرد آوری شواهد، ارزیابی و گزارشگری تقسیم کردند.
گروبستین و گراج[21] (1984) نیز حسابرسی محیط زیست را به سه مرحلهی برنامهریزی اولیه، توسعهی برنامه و اجرای برنامه طبقهبندی کردند. دیمور و دیبلدی (2004) معتقدند حسابرسی محیط زیست شامل سه مرحلهی فعالیتهای قبل از حسابرسی، فعالیتهای حین اجرای حسابرسی، …………………..
[1] -De moor and De beelde
[2]– Picard
[3]-Maltbay
[4]-Stanfford
[5]-Gilbert and Gould
[6]-Flemish
[7]-Cahill
[8]-Limberg
[9]– Unhee
[10] -Solomon
[11]-Stanwick
[12]-Neyquist
[13] -Humphrey and et al
[14]-Boiral and sala
[15]-Tucker and kasper
[16]-Elliott and patton
[17]-Gabel and sinclair
[18]– Mishra and et al
[19]– Larrinaga and et al
[20]– Arens and et al
[21] -Grobstiein and Graig